Hier een aantal overwegingen om voor antieke Hollandse meubels te kiezen. Daarnaast geef ik twee voorbeelden van antieke Hollandse meubels en hun geschiedenis, die zoals je zult merken vaak onder handbereik is.

Uniek
Misschien heb je onderhand genoeg van de Zweedse spaanplaat meubels die je bij iedereen ziet staan. Of je bent op zoek naar xe9xe9n karakteristiek meubel om je huis echt uitstraling te geven. Wel eens aan antieke Hollandse meubels gedacht? Deze meubels zijn met veel zorg gemaakt en dat ze kwalitatief goed zijn, blijkt alleen al uit hun geweldige leeftijd.

Combineren
Combineren van oud en nieuw kan prima, je hoeft niet meteen je hele huis in een en dezelfde stijl in te richten. Bovendien heb je je leven lang plezier van een antiek meubel, het gaat immers al veel langer mee dan dat jij er xfcberhaupt bent. Dax92s toch een  mooi idee? Wel maakt dat dat je er zuinig op moet zijn zodat toekomstige generaties er ook nog naar kunnen kijken.

Sfeer
Woon je in een oud huis? Dan zijn er vast plekken waar een antiek meubel geweldig zou staan. Tussen twee ramen of naast je antieke schouw bijvoorbeeld. Maar ook in nieuwbouwhuizen zijn hoekjes te vinden die helemaal passen bij een antiek meubel. Of waarom niet in het centrum van alle aandacht?

Voorbeelden: wandkastje en secretaire
Twee voorbeelden van antieke meubels, momenteel in de collectie van Rodenburg en Keus; een wandkastje en een secretaire.

Je ziet hier een halfrond wandkastje dat een lade heeft en twee zogenaamde jaloeziedeurtjes. Het kastje is gefineerd met mahoniehout dat prachtig is ingelegd met andere houtsoorten. De versiering toont een bloemenmand en een vogel, omgeven door ornamenten op het bovenblad en in het front bloem- en bladranken. Ook heeft ieder latje in de jaloeziedeurtjes een fijn biesje. Dit soort meubels stond vroeger vaak in een gang of tussen twee ramen onder een spiegel, daar komt het nog steeds heel stijlvol tot zijn recht.

Deze secretaire is ook van mahoniehout, gemaakt in Holland in de Lodewijk XVI-stijl. Dit meubel is een goed voorbeeld hoe je direct in contact staat met de gebruiksgeschiedenis van een voorwerp.

Geschiedenis onder handbereik
In de 18^e eeuw, toen deze secretaire werd gemaakt, kon niet iedereen lezen en schrijven. Ook had niet iedereen de tijd om te corresponderen met vrienden en familie. Zox92n meubel om brieven aan te schrijven is dus waarschijnlijk van iemand uit de bovenste laag van de maatschappij geweest. Het blad van een secretaire is uitklapbaar en daarop schreef men dan, met een ganzenveer en inkt. Het versturen van de brieven ging ook anders dan nu, omdat er nog geen staatsposterij bestond. De brieven werden meegegeven aan de postkoets of aan een dienstbode of huisknecht.

De secretaire is van binnen van eikenhout en uitwendig van mahoniehout gemaakt. De enige versiering bestaat uit het verguld messing beslag. Die soberheid komt enerzijds door de veranderende smaak en anderzijds door de verarming die de Franse bezetting van Nederland veroorzaakte.

Het kleine formaat wijst erop dat dit meubel voor een dame gemaakt is. Het mooiste van alles zijn echter de briefjes die tijdens de restauratie achter een laatje vandaan kwamen. De papiertjes bevatten notities over uitgaven en maten van ramen, in ellen en duimen. De briefjes liggen weer in het meubel als getuigenissen van het leven van een dame aan haar secretaire.

Meer informatie over het wandkastje en de secretaire op de website van antiekwinkel Rodenburg en Keus.

Heb je de blogposts tot nu toe gelezen en denk je x91ik weet niet of antiek wel iets voor mij isx92, blijf dan lezen. Antiek is heel veelzijdig, x91voor ieder wat wilsx92 en wellicht zijn er toepassingen waar je nog niet aan hebt gedacht. In de volgende blogpost gaan we in op antieke Hollandse meubels.

Alex is 30 jaar en hij verzamelt al enkele jaren antiek. Naast keramiek heeft hij ook een paar antieke schilderijen, penningen en een prachtige ingelegde kist, die dienstdoet als salontafel. Het verzamelen begon bij hem bij scherven en uiteindelijk staat er een enorme Romeinse amfoor in zijn woonkamer, die je meteen ziet als je binnenkomt. Ik heb hem gevraagd hoe hij aan deze bijzondere hobby komt.

Hoe is je belangstelling voor antiek ontstaan?

x93Ik heb eigenlijk al van kinds af aan interesse gehad in historie en archeologie. Langzamerhand begon ik er steeds meer over te lezen. Ook bezocht ik samen met mijn ouders veel musea en kastelen.

Op de basisschool gaf een klasgenoot een verjaardagsfeestje. Hij woonde op een oude boerderij en zijn ouders waren net klaar met verbouwen. Rondom de boerderij lag het vol met scherven die bij de verbouwing te voorschijn waren gekomen. Je begrijpt dat ik het hele feestje scherven aan het verzamelen ben geweest en toen ik ze aan het einde mee naar huis mocht nemen was ik helemaal in de wolken. Zo ben ik begonnen met het verzamelen en zoeken van scherven. Ik kreeg wel eens wat en zocht ook wel zelf. Zo groeide mijn schervenverzameling.

Op een gegeven moment was mijn verzameling zo groot dat ik hem in een vitrine kon plaatsen. Maar het bleven maar scherven, hele voorwerpen zaten er nauwelijks bij. Toen raakte ik bevriend met een meubelrestaurator. Ik had hem geholpen met het uitzoeken van een enorme collectie scherven die hij had gevonden bij het restaureren van zijn huis. Hij stimuleerde mij om eens langs de antiekwinkels in mijn woonplaats te gaan. Dat heb ik gedaan en zo is mijn verzamelwoede begonnen.x94

Wat was je eerste aankoop?

x93Uiteindelijk liep ik eens langs een klein brocantezaakje. In de etalage stonden diverse potten. Een daarvan vond ik erg bijzonder. Ik had nog nooit zoiets gezien en was aangenaam verrast dat ik hem voor 15 euro kon kopen. Ik was de koning te rijk en hij heeft jaren in mijn vitrine gestaan. Totdat een vriend vertelde dat hij zulke potten in Afrika had gezien. Na een beetje speurwerk kwam ik erachter dat de pot gemaakt was door het Dogonvolk (bekend van Groeten uit de Rimboe) en dat hij helemaal niet zo oud was. Bijzonder was hij dus niet, maar hij vormde wel de trigger voor de rest van mijn verzameling

En hoe komt die enorme Romeinse amfoor in je woonkamer?

x93Dat was mijn tweede aankoop. In hetzelfde brocantewinkeltje heb ik deze zien staan, ik dacht al dat het een amfora was, want die had ik wel eens in de literatuur gezien. Een paar dagen later ben ik weer eens langs gelopen en gevraagd naar die merkwaardige grote pot. De eigenaresse van de winkel kon er niet veel over vertellen. Maar in de literatuur die ik er op had nageslagen wist ik dat het een amfora moest zijn. Ik heb er lang over getwijfeld of ik hem zou kopen. Hij was behoorlijk groot en ik had nog nooit antiek gekocht. Uiteindelijk heb ik het toch gedaan. Het was nog een hele toer om hem bij mij thuis te krijgen, maar het was de moeite waard. Het is het grootste voorwerp in mijn verzameling, maar vind ik zelf ook een van de mooiste.x94

Hoe doe jij dat, antiek aankopen als dertiger, hoe financier je het en waar laat je het?

x93Ik probeer veel te sparen. Ik heb geen extreem sober leven, maar andere mensen roken bijvoorbeeld, gaan veel uit of hebben een andere dure hobby. Ik besteed mijn geld liever aan mooie voorwerpen. Alle voorwerpen die ik verzamel krijgen uiteindelijk een mooie plek in mijn huis. Ik heb diverse vitrines en sommige voorwerpen zoals de amfora staan los in mijn woonkamer.x94  

Hoe kom je op het spoor van nieuwe objecten die in jouw verzameling passen?

x93Als je een tijdje verzamelt krijg je vanzelf contacten met antiquairs. Zij tippen mij als ze weer eens iets hebben wat voor mij interessant kan zijn. Verder bezoek ik ook regelmatig antiekwinkels in mijn omgeving of word ik getipt door vrienden. Ook kijk ik wel eens op internet.x94

Waar ik wel benieuwd naar ben, is of er mensen zijn die zich in Alexx92 verhaal herkennen?

In antiekwinkels gelden grotendeels dezelfde regels als in andere winkels. Dus met de normale omgangsvormen kom je een heel eind. Toch zijn antieke voorwerpen natuurlijk bijzonder en vaak onvervangbaar. Antiquairs zijn er zuinig op.

 
Engelse theetafel uit de collectie van Rodenburg en Keus

Do: Heeft u deze ook in maat…
Zoek je iets specifieks? Meld het gerust. Misschien heeft de antiquair het bedoelde ergens in een kast staan of kan hij het voor je proberen te vinden via zijn netwerk. De antiquair zal graag een notitie maken om eventueel later contact op te nemen.

Do: welk prijskaartje hangt hieraan?
Vraag, als de prijzen niet vermeld zijn, gerust vrijblijvend hoeveel iets kost. De ene antiquair heeft alles geprijsd, de andere doet het "uit zijn hoofd".

Donx92t: antiek voor bodemprijzen
Probeer niet het onderste uit de kan te halen. In principe word je geacht het gevraagde te betalen, zeker als dat met cheques of op rekening gebeurt. Er gaan namelijk nog veel kosten van de winstmarge af: de antiquair kan bijvoorbeeld restauraties aan een voorwerp laten verrichten, onderzoek doen bij de RKD (Rijksdienst voor Kunsthistorische Documentatie) in Den Haag, er zijn kosten voor transport, advertenties, verzekering en niet te vergeten huisvestingskosten.

Do: onderhandelen
Toch mag er wel onderhandeld worden; er kunnen redenen zijn waarom de antiquair een korting geeft. Stel vragen over de ouderdom, het gebruik en over de staat van een item, die laten zich niet altijd raden. Prijzen vergelijken is niet goed mogelijk als het om unieke dingen gaat, een kandelaar kan x80 50.-, 500,- of 5000.- kosten, afhankelijk van het materiaal, de zeldzaamheid of de kwaliteit.

Do: loop de deur plat
Denk er rustig over na en kom zo vaak je wilt terug. Na verschillende bezoeken en gesprekken kan er een vertrouwensband ontstaan en het kopen een goed en veilig gevoel geven, tot genoegen van beide partijen.

Do: laat je informeren
Durf te vragen! Antiquairs oefenen vaak vanuit hun passie dit beroep uit en vertellen dus graag over de voorwerpen, stijlen of personen van wie ze waren.

Donx92t: kijken met je handen
Zomaar iets oppakken. Het klinkt misschien kinderachtig, maar antieke voorwerpen zijn vaak kwetsbaar. Denk maar aan theepotjes met losse dekseltjes en dergelijke breekbare onderdelen. Pas natuurlijk ook extra op dat je met een grote tas niets omstoot.

Do: hulp vragen
Vragen of je iets op mag pakken of vragen of de antiquair je wil helpen met het voorwerp te bekijken.

Do: ik denk er nog even over na
Net zoals in gewone winkels kun je vragen om iets x91weg te laten leggenx92, zodat je even over een aankoop na kunt denken of de financixebn kunt regelen. Natuurlijk gaat het wel om grotere bedragen dan in de meeste winkels, dus spreek je een termijn af waarbinnen je erop terugkomt.

Donx92t: vervolgens een aantal weken niets meer laten horen
Op deze manier blokkeer je ook de handel van de antiquair en breng je hem of haar in een lastige positie.

Do:
Antiek kopen is heel persoonlijk. Zowel voor jou als aanstaande koper/verzamelaar als voor de antiquair, die graag zijn kostbaarheden laat zien en erover vertelt. Je kunt zo je eigen stijl ontwikkelen en de antiquair helpt je graag daarbij.

Binnenkort ga ik jullie op deze plek vertellen over de ongeschreven regels bij het kopen van antiek. Kees Rodenburg gaat me uitleggen wat er allemaal wel en niet kan. Misschien heb je zelf ook een vraag, die je eigenlijk nooit durfde stellen. Mag je bijvoorbeeld afdingen bij het kopen van antiek? Hoe weet je of iets 'echt oud' is? Mag je een voorwerp apart laten leggen om even over aankoop ervan na te denken? Reply dan hier en stel je vraag, dan ga ik het voor je uitzoeken.
 
Marjolijn

Waar kun je beginnen als je nog niet direct grote bedragenbeschikbaar hebt, of als je huis niet zo groot is? Kees Rodenburg raadde meantieke wandtegels aan. Wandtegels zijn betaalbaar, nemen niet veel ruimte inen blijken prachtige voorstellingen te hebben.

Geschiedenis engebruik

Wandtegels werden in Nederland gebruikt in open haarden, alsplint langs muren en om de wanden van vooral keukens en kelders te bekleden. Deoorsprong van het bekleden van wanden met tegels ligt in de Islamitische cultuuren verspreidde zich via Islamitisch Spanje naar Europa. Aan het eind van de 16^deeeuw trokken majolicabakkers via Antwerpen naar onze streken en vonden eengroot afzetgebied voor tegels en vaatwerk (dat in dezelfde ovens werdgebakken). Zij brachten de uitvinding van het tinglazuur mee naar het noorden.Tinglazuur maakt de achtergrond van tegels wit. Voorheen kenden we hier alleenloodglazuur, dat transparant is.

In de 17^de en 18^e eeuw zijn er in Nederlandonnoemelijk veel wandtegels gemaakt. Aanvankelijk waren de tegels dik (ca. 17 mm) en kleurig en vol gedecoreerd. Onderinvloed van het blauw gedecoreerde Chinese porselein dat de VOC vanaf het beginvan de 17^de eeuw invoerde, werden de tegels dunner en lichter. Delftis de bekendste stad voor tegels, hier kwam de beste kwaliteit vandaan en erwaren wel tien fabrieken. Maar ook steden als Rotterdam, Gouda, Haarlem enHarlingen hebben tegels gefabriceerd, vaak met een heel eigen karakter.

Onderwerpen

Als je tegels gaat verzamelen kun je ervoor kiezen om zovolledig mogelijk te zijn door een overzicht van de Nederlandse productie na testreven, maar je kunt je ook specialiseren in een bepaald onderwerp. Er isbijna geen onderwerp dat niet op een tegel voorkomt, dat maakt het verzamelen zoaantrekkelijk. Bloemen, beroepen, dieren, zeilboten, Bijbelse voorstellingen,prachtige abstracte patronen, noem maar op. Bovendien zijn wandtegels over hetalgemeen betaalbaar, denk aan een bedrag van 50 tot 150 euro voor een gaafexemplaar. Dit is zeker te doen als je bedenkt dat het gaat om een uniek stukjehandwerk van 3 of 4 eeuwen oud. Hoe dan ook, je kunt zeker veel plezier beleven aan deze x93gebakken schilderijtjesx94.

Meer tegels zien?

Museum Lambert van Meerten in Delft heeft een groteverzameling wandtegels.

Op dit moment heeft Rodenburg en Keus ongeveer tien tegelsin de collectie, je kunt ze bijvoorbeeld bekijken tijdens het KunstrondjeDordt, op 3 oktober 2010. Er is op dat moment ook een grote keramiekmarkt in dehistorische binnenstad van Dordrecht. Zie www.kunstrondje.nlen www.keramiekmarktdordrecht.nl.

Bron: Delfts aardewerk,J. Matusz, 1977

Kees Rodenburgonderzoekt de achtergronden van een zeventiende-eeuws schilderij uit decollectie.

Een verhaal vertellen over een portret van een onbekendepersoon door een onbekende schilder is niet eenvoudig. We kunnen beginnen met de feiten: hetportret is in olieverf op doek geschilderd en meet ongeveer 78 x 60 cm. De voorstelling toont een vrouwop rijpere leeftijd in kostbare kleding, getooid met parels en een fraaijuweel. Op basis van de mode, met name de kanten kraag en de muts, is het portrette dateren tussen 1650 en 1660 en waarschijnlijk Noord-Nederlands.

Mode

De kraag kenmerkt zich door een strakke horizontaleonderkant, glad opgaand tot aan de hals en aan de voorkant met vier rodestrikjes gesloten. De witte muts heeft een opvallende punt op het voorhoofd. Opzoek naar een soortgelijke kraag en muts vonden we in de collectie van hetRijksmuseum een aantal voorbeelden die gedateerd zijn.

Zo schilderde Ferdinand Bol een portret van Maria Rey,gedateerd 1650, waarop zij dezelfde soort kraag en muts draagt. Dit geldt ookvoor Catharina Kettingh die in hetzelfde jaar werd geportretteerd door DirkCraey. Jan Westerbaen schilderde, ook in hetzelfde jaar, een portret van Sophiavan Overmeer, waarop zij dezelfde kraag draag maar een muts zonder dekenmerkende punt. De puntmuts is wel te zien op het in 1654 door AnthoniePalamedes geschilderde portret van een 17-jarige vrouw en bij een in 1656 door GodaertKamper geportretteerde onbekende vrouw.

De gladde kraag is maar xe9xe9n van de kragen die destijds in demode was. In de 17^de eeuw bestonden verschillende soorten kragentegelijkertijd. De bekende molensteenkraag, ontstaan uit een kleiner 16^de eeuws model, was in 1658 wat ouderwets geworden maar Paulus Hennekyn tooit de jonge Amsterdamse Anna van der Does er nogwel mee.

Welstand

De afgebeelde vrouw op ons schilderij moet in welstandgeleefd hebben, maar koos niet voor de duurste manier van afbeelden op waregrootte, dat was x93ten voeten uitx94. Het bekende portret x93ten voeten uitx94 vanAndries de Graeff door Rembrandt (nu in Kassel) kostte in 1639 vijfhonderdgulden. Dit was toen een enorm bedrag, maar Rembrandt had net een (te) duurhuis gekocht. Andere manieren van afbeelden waren een kniestuk, borststuk metof zonder handen of alleen x93kop en schoudersx94.

Zwart

De vrouw op ons portret draagt over haar witte muts eentweede, zwarte muts, wat waarschijnlijk betekent dat zij weduwe is. Dat hoeft niet perse, want bijOopjen Coppit, die zich ter gelegenheid van haar huwelijk met Marten Soolmans lietschilderen door Rembrandt, neemt men aan dat de zwarte sluier dient tegen de zon. Zwart was dehoofdkleur bij de 17^de eeuwse kleding in Nederland en stak prachtigaf bij de kostbare kanten kragen en manchetten. Het heldere rood in het portretvan de onbekende dame geeft een subliem extra effect.

Het mooist van het portret echter vind ik de melancholiekeuitdrukking in haar gezicht, daar kan ik me van alles bij voorstellen. Een weduwe,rijk, maar alleen in de zorg voor de kinderen, misschien leidt ze ook hetbedrijf van haar overleden man nog. Trots en waardig kijkt ze je aan maar ook enigszinsdroef. Wat kunnen portretten toch boeien, zelfs als we de schilder en de afgebeeldeniet kennen.

Kees Rodenburg

Kijk op de website van Rodenburg en Keus voor meer informatie over het portret

De anekdote over Rembrandt is afkomstig uit het boek "Kopstukken, Amsterdammers geportretteerd"

Op sommige plekken heb je even het gevoel om in het verleden terecht te komen. Als historica vind ik die plaatsen fascinerend. De winkel van Rodenburg en Keus is zox92n plek. Het statige herenhuis uit 1771 met zijn indrukwekkend hoge plafonds, die net als de muren van de vertrekken zijn versierd met barokke krullen en ranken. Alle versieringen betekenen iets en hebben betrekking op het beroep van de vroegere bewoner (graanhandelaar) of op de functie van de ruimte (muziek- of feestruimte).

De collectie bestaat ook grotendeels uit voorwerpen die je in zox92n huis kon aantreffen, want de 18^e eeuw is de specialiteit van de heren Rodenburg en Keus.

Antiek is niet alleen hun beroep, maar ook hun passie. Dat merk je aan alles. Het is dan ook een grote wens om deze passie over te dragen. Vaak lukt dat heel goed. Toch zien ze maar weinig jongeren, en dan bedoel ik de leeftijdscategorie 25-40 jaar, in hun winkel.

Ik begrijp wel een beetje hoe dit komt. Ik ben zelf 27 en vind het een hele stap om een antiekwinkel binnen te gaan. Het voelt alsof er ongeschreven regels gelden die je niet kent en, toegegeven, ik weet ook helemaal niet waar je op moet letten of hoe het kopen van antiek precies werkt. Toch zou ik er wel meer van willen weten om misschien een keer iets wat ik heel mooi vind te kopen. Het idee om iets te bezitten met een lange geschiedenis dat met veel vakmanschap is gemaakt is natuurlijk geweldig. Maar hoe stap je over de drempel?

In mijn komende blogposts zal ik verslag doen van mijn ontdekkingen in de wereld van het antiek. Een deel van mijn posts zal gaan over het kopen en verzamelen van antiek, in het andere deel ga ik op zoek naar de (kunst)geschiedenis van een voorwerp uit de collectie van Rodenburg en Keus.

Marjolijn

Beste lezers,

Na een lange onderbreking gaan we binnenkort weer artikelen schrijven over antiek, verzamelen en het contact met antiquairs. We hebben de medewerking gevonden van een enthousiaste, pas afgestudeerde historica die tevens gespecialiseerd is in nieuwe media.

Het belooft een interessante ontwikkeling te worden en we hopen dat er veel lezers met reacties komen.

Kees Rodenburg en Marjolijn de Winter

Het hoe en waarom van antiek verzamelen is persoonsgebonden. Door de veelheid aan onderwerpen is er voor iedere smaak en ambitie iets passends te vinden.

Men kan aangetrokken worden door volkskunst, gemaakt door plattelandbewoners of zeelieden in hun vrije tijd, zonder scholing maar geworteld in eeuwen oude technieken en tradities.

Men kan kerkelijke kunst, die de beproevingen van het dagelijkse leven kon doen vergeten, koesteren om de vaak roerende devotie.

Of men omringt zich met de stijlvolle produkten die onze voorouders voor hun (grachten)huizen lieten maken

De schilderkunst vormde altijd een belangrijk element in de aankleding van woningen en biedt ons nog altijd een schat aan informatie en esthetiek.

Vaak ontstaat een verzameling door een toevallige vondst, die dierbaar wordt. Als men iets soortgelijks tegenkomt wil men dat erbij hebben en voor men het weet bezit men een reeks varianten en kan men niet meer ophouden.

Voor diegenen die dat verontrust zou ik willen zeggen, verzamelen is geweldig leuk, spannend en leerzaam.

Heel wat mensen die naast hun dagelijkse werk een bepaalde collectie opbouwden, werden op den duur experts op dat gebied, schreven standaardwerken en werden geraadpleegd door vakhandel en musea.

Dus wat let U ?!